- مقدمه* ذوالقرنین و بازنمایی هویت ملی
- ذوالقرنین و بازنمایی هویت ملی
- پیشینه و پیچیدگی کیستی ذوالقرنین
* ذوالقرنین در قرآن
- ذوالقرنین در قرآن
- پاسخ به سه پرسش
* نظریه یونانی- ایرانی
- نظریه یونانی- ایرانی
- روایت اول: طبری
- روایت های چندگانه طبری
- اسکندر و فرآیند نسب سازی ایرانی
- فریدون ذوالقرنین اول و اسکندر ذوالقرنین دوم
- روایت دوم: یعقوبی
- اسکندر ذوالقرنین یک یونانی تمام عیار
- نگرش نقادانه یعقوبی درباره تاریخنگاری افسانهای
- روایت سوم: دینوری
- اسکندر ذوالقرنین یک نیمه ایرانی موحد
- همسان سازی دارا پادشاه کیانی با داریوش سوم پادشاه هخامنشی
- از اسکندر بت پرست تا اسکندر یکتاپرست
- داستان حج گزاردن اسکندر
- اسکندر و دعوت به توحید و خداپرستی
- اسکندر و ساختن سد یأجوج و مأجوج به روایت دینوری
- روایت چهارم: بلعمی
- علت ذوالقرنین نامیدن اسکندر به روایت بلعمی
- اسکندر از پادشاهی تا پیامبری
- ویژگیهای قوم نفرین شده یأجوج و مأجوج به روایت بلعمی
- روایت پنجم: ابوبکر عتیق سورآبادی
- اسکندر یاری دهنده دین خدا
- آیینه اسکندری
- چشمه آب حیوان و حیلت مرگ
- روایت ششم: ابن بلخی
- فیلقوس پدر اسکندر ذوالقرنین ستوده شده در قرآن است
- اسکندر مکار و ستمگر نه ذوالقرنین است و نه نسب ایرانی دارد
- شرح نامه اسکندر به ارسطو به روایت ابن بلخی
- روایت هفتم: امام فخر رازی
- اسکندر جهانگشا، ذوالقرنین قرآنی است
- بررسی نظریه امام فخر رازی
- روایت هشتم: ابن اثیر
- اسکندر ذوالقرنین ایرانی- یونانی، فرزند دارای بزرگ، پادشاه ایران است
- تصاویر روشن از اسکندر ذوالقرنین
- همگرایی اسکندر با ذوالقرنین بر اساس آیات قرآن
- تصاویر تیره از اسکندر و تخریب ایران
- افسانه ورود اسکندر به ظلمات و یک حقیقت تاریخی
- روایت نهم: حمدالله مستوفی
- تصویر خاکستری از اسکندر
- روایت دهم: ابن کثیر
- اسکندر اول و اسکندر دوم
- بررسی روایت ابن کثیر
- روایت یازدهم: میرخواند و خواند میر
- ذوالقرنین شبه ایرانی، دوستدار حکمت
- همان سازی معیارهای دینی و اسلامی شدن روایت ازدواج اسکندر
- اسکندر موحد و عدالت گستر
- روایت های دیگر
- اسکندر و لقبه ذوالقرنین
* نظریه یونانی- یونانی
- اسکندر مقدونی به روایت متون کهن پارسی
- کتاب مینوگ خرد یا مینوی خرد
- کارنامه اردشیر بابکان
- نامه تنسر
- کتاب شهرستانهای ایران
- کتاب دینکرد
- اردایرواف نامه
- قول اول: اصفهانی، اسکندر نه ذوالقرنین است و نه فرزند دارا پادشاه ایران
- زشت کاری های اسکندر
- اسکندر ویرانگر هیچ اسکندریهای نساخت
- قول دوم: ابن ندیم، اسکندر خرابکار و غارتگر
- قول سوم: ابن مسکویه، اسکندر نیرنگ باز
- قول چهارم: مسعودی: اسکندر منهای ذوالقرنین
- قول پنجم: گردیزدی، اسکندر دشمن ایرانشهر
- اسکندر خودخواه
- قول آخر: طرسوسی، انتقام از اسکندر
- داراب نامه
- کودکی اسکندر و افسانه های ایرانی
- افسانه شکست ناپذیری اسکندر
- افسانه ای بر پایه تخیل و قهرمان سازی
* فرآیند ایرانی و اسلامی شدن روایات اسکندر
- پیوند روح ملی و دینی در روایات کهن ایرانی
- همسان سازی روایات کهن ایرانی با اصول اعتقادی پس از زرتشت و دوران اسلامی
- روح ملی و بیگانه ستیزی در روایات کهن ایرانی
- درنگی در فرآیند ایرانی و اسلامی شدن روایات اسکندر در آثار مورخان و سخن سرایان دوران اسلامی
- پدیده اسناد به خود و خودی کردن شخصیتهای تاریخی و افسانه ای
* منشاء روایت های اسکندر ذوالقرنین در متون ایرانی و اسلامی
- تأثیر فرهنگ یونانی در تاریخنگاری ایرانی
- ضعف تاریخنگاری و روایتهای تحریف شده
* افسانه اسکندر
- روایات ساختگی و دروغین از زندگی اسکندر مقدونی
- اسکندرنامه ها
- روایت فردوسی و نظامی از اسکندر ذوالقرنین
- روایت فردوسی از رفتن اسکندر به خانه خدا
- انجام مناسک حج به جا آوردن اسکندر به روایت نظامی
- برگزیده شدن اسکندر به مقام پیامبری به روایت نظامی
- اسکندر آب حیات و پایان زندگی
- درنگی در روایتهای متفاوت فردوسی از اسکندر
- تأملاتی درباره در هم آمیختن روایتهای متناقض از اسکندر در شاهنامه
- کهنه و ملال آور شدن افسانه اسکندر
* آیا اسکندر ذوالقرنین است؟
- اسکندر در آینه تاریخ
- اسکندر آمیخته ای از دیوانگی المپیاس، خرد فلیپ و تعالیم ارسطو
- بزرگنمایی پیروزی های اسکندر در ایران
- مقاومت ایرانیان
- فرجام اسکندر
- افسانه اسکندر ابزاری برای تخریب هویت ایرانی
* نظریه عربی- یمنی
- حمزه اصفهانی
- ابوریحان بیرونی
- اسکندر ذوالقرنین نیست
- نقد ابوریحان بر نسب سازی ایرانی برای اسکندر
- ذوالقرنین یکی از پادشاهان یمن است
- روایت ابوریحان بیرونی از سد یأجوج و مأجوج
- ابوالفرج ابن عبری
- اسکندر مصری- یونانی
- مقریزی
- ذوالقرنین و پادشاهان حمیر
- صاحب جواهر
- ذوالقرنین عربی- یمنی است
- شهرستانی
- محل سد ذوالقرنین به روایت شهرستانی
- چند ایراد بر نظریه شهرستانی
* نظریه ایرانی- ایرانی
- داریوش اول پادشاه هخامنشی ذوالقرنین است
- منشأ دیدگاه طاهر رضوی
- درنگی درباره داریوش اول پادشاه هخامنشی و ذوالقرنین
- سفرهای جنگی داریوش هخامنشی
- داریوش بزرگ و ذوالقرنین
- کورش ذوالقرنین ستوده شده در قرآن است
- چرا کورش؟
- فراموش شدن یاد و خاطره هخامنشیان و کورش در متون کهن پارسی و روایات دینی
- تاریخ اساطیری پیشدادیان
- کیانیان سلسله ای مستقل آمیخته با افسانه و تاریخ
- یکسان سازی سلسله کیانیان و هخامنشیان
- افسانه بهمن و کورش هخامنشی
- متون دوران ساسانی و فراموش شدن یاد و خاطره دوران هخامنشیان
- متروک شدن خط و زبان هخامنشیان
- کشف الفبای خط میخی و بازخوانی تاریخ هخامنشیان
- تاریخ نگاران دوران اسلامی و موانع تاریخ نگاری دوران هخامنشیان
- نظریه ابوالکلام آزاد
- چند نظریه دیگر، علامه طباطبایی و آیت الله ناصر مکارم شیرازی
- کورش، ذوالقرنین در عهد عتیق
- کشف نقش برجسته کورش
- بررسی نظر ابوالکلام آزاد درباره قدمت تندیس کورش
- صفات اخلاقی کورش
- سفرهای کورش به غرب و شرق و شمال
- سفر کورش به شمال و ساختن سد میان دو کوه
- مکان سد یأجوج و مأجوج
- نکاتی درباره باب الخزر یا باب الابواب به نام سد ذوالقرنین
- ضرورت کاوش های باستانشناسی در مکان سد ذوالقرنین
- تلاش و کنجکاوی علمی پیشینیان
- نشانه های تاریخی سرزمین و قوم یأجوج و مأجوج
- یکسان سازی قوم یأجوج و مأجوج با سکاها و ی یا سیتها
* درنگی در سفرهای ذوالقرنین
- به سوی غرب
- به سوی شرق
- به سوی شمال
- سخن آخر
- کورش در آینه تاریخ
* یادداشت ها و پیوست ها
- کورش بنیانگذار تمدنی بر پایه توحید
- کارنامه کورش
- منشور کورش هخامنشی، کهن ترین بیانیه حقوق بشر
- فرازهایی از متن منشور کورش هخامنشی
- پاساردگاد پایتخت و مقبره کورش
- نقش برجسته کورش ذوالقرنین
- تخت جمشید نماد شکوه و عظمت تمدن ایران باستان
- بنای تخت جمشید
- کاخ آپادانا
- تالار صد ستون
- حجاری و نقش برجسته های تخت جمشید
- دیوارهای تخت جمشید
- میراث ملی
- ویرانی تخت جمشید
- دین و مذهب در دوران هخامنشیان
- تأثیر آیین زرتشت
- زندگی و روزگار زرتشت
- جلوه توحید و یگانگی در تعالیم زرتشت
- اصلاحات زرتشت
- تعلیمات زرتشت
- نامه ی باستان
- کتاب های اوستا
- گاتها
- خط و زبان در دوران باستان
- خط میخی پارسی
- علت نامگذاری خط پارسی به خط میخی و متروک ماندن آن
- خط و زبان پهلوانیک
- خط و زبان پهلوی
- ملاحظاتی درباره کتیبه بیستون
- سنگنبشته داریوش در بیستون
- میراث اسکندر
- سلوکیان
- قیام های ایرانی در برابر بیگانگان
- اشکانیان (پارتیان)
- اقتدار و افول اشکانیان
- نبرد حران
- رشادت سورن فرمانده جوان ایرانی
- نمایه
- منابع و مأخذ
- تصاویر و نقشه ها