مقدمه بر چاپ اولمقدمه بر چاپ ششم
خلاصه بخش اول از جلد پنجم تاریخ ادبیات در ایران
فصل اول: خلاصه وضع سیاسی ایران در نخستین سالهای سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- سرآغاز
- جانشینان شاه اسمعیل صفوی
- علت های انقراض سلسله صفوی
- افشاریان
- دولت عثمانی
- دولت گورکانی هند
- ازبکان
- رابطه های خارجی
فصل دوم: نگاهی به وضع اجتماعی ایران از نخستین سالهای سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- ترسیم کلی اوضاع
- تجدید وحدت سیاسی و ملی و مذهبی
- ارزش تاریخی دولت صفوی
- روایی کار اقتصاد و آبادانی
- آبادانی و اقتصاد در عهد شاه عباس اول
- سرگرمی ها، جشنها و همگروهی ها
- خشونت و خونریزی، رفتارهای نابهنجار
- کشتار خویشاوندان
- باده گساری
- خوگری های زیان آور
- توان یابی فرهنگ عربی
- امتداد غلبه ترکان
فصل سوم: وضع دینی ایران از اوایل سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- وضع کلی دین ها و مذهب ها
- مختصری در قیامهای شیعیان تا عهد شاه اسمعیل
- قیام صوفیان صفوی
- اعتقاد به مرشدان کامل و جانبازی در راه آنان
- خشنونت و سختگیری در مبارزه با تسنن و رسمی کردن تشیع
- تعصب های مذهبی
- عالمان دین
- نفوذ عالمان مذهبی
- تصوف و صوفیان
- ستیزه جویی با صوفیان
- کتابهایی در رد تصوف
- بقای تصوف
- اثرهای صوفیان
فصل چهارم: وضع علوم از سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- وضع عمومی علوم
- زبان علمی
- مدرسه ها و مرکزهای تعلیم
- دانش های دینی
- تدوین نهایی دانش های مذهبی شیعه
- ملیت عالمان شرع
- قرائت قرآن
- تفسیر قرآن
- نیایش نامه ها
- علم حدیث
- فقه و اصول
- علم کلام
- دانش های عقلی
- انحطاط علوم
- موضوعات علوم
- منطق
- حکمت و حکیمان و حکمت شناسان
- کلیات
- دانش های ریاضی
- ریاضیات در قلمرو گورکانیان هند
- پزشکی و داروشناسی و دانش های طبیعی دیگر
- دانش های ادبی
- دانش های ادبی فارسی
- مطالعه عمومی
- فرهنگ های پارسی
- لغت نامه های فارسی به ترکی
- دستور زبان فارسی
- دانش های بلاغی فارسی
- ترسل و انشاء
- دانش های ادبی عربی
- لغت نامه های عربی
- صرف و نحو عربی
- علوم بلاغت عربی
- کتابهای رجال
فصل پنجم: زبان و ادب فارسی از نخستین سالهای سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
بهره نخست: وضع عمومی زبان فارسی از نخستین سالهای سده دوازدهم هجری
- رواج زبان فارسی
- ترکی و ترکی گویی
- تغییر زبان آذری
- ادامه تاثیر و نفوذ عربی
- پارسی آشفته و آشفته گویان پارسی
بهره دوم: شعر فارسی از نخستین سالهای سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- رواج شعر و ترویج شاعری
- هند، قرارگاه شعر و ادب فارسی
- خاندانها و خانان هند
- هندوان پارسی گوی
- هند تفرجگاه اهل ذوق و ادب ایران
- کشور بی رواج
- خریداران سخن در ایران
- صاحب قدرتان محلی
- خواندگاران سخنور
- ترکان پارسی گوی
- احوال شاعران
- شیوه سخنوری، ویژگی ها و مرحله های تحول آن در عهد صفوی
- موضوعات شعر و انواع آن
- حماسه های تاریخی
- حماسه های دینی
- داستان سرایی
- غزل سرایی
- قصیده گویی و مدیحه سرایی
- منظومه های حکمی و عرفانی
- ساقی نامه ها
- منقبت و مرثیه و دیگر شعرهای مذهبی
- معما
- ماده تاریخ
- هجو و هزل و طنز
- شهر آشوب و شهرانگیز
خلاصه بخش دوم از تاریخ ادبیات در ایران
بهره سوم: شاعران پارسی گوی، از نخستین سالهای سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- لسانی شیرازی
- پرتوی شیرازی
- شاه طاهر دکنی
- شرف جهان قزوینی
- ضمیری اصفهانی
- غزالی مشهدی
- قاسمی گنابادی
- میلی هروی
- عبدی بیگ نویدی
- کاهی کابلی
- وحشی بافقی
- ثنایی مشهدی
- محتشم کاشانی
- عرفی شیرازی
- ولی دشت بیاضی
- فیضی فیاضی
- سحابی استرآبادی
- نوعی خبوشانی
- نظیری نیشابوری
- جعفر قزوینی
- سنجر کاشانی
- شکیبی اصفهانی
- شانی تکلو
- ملک قمی
- فرقتی جوشقانی
- زلالی خوانساری
- ظهوری ترشیزی
- عارف ایگی
- حیاتی گیلانی
- نقی کمره یی
- شیخ بهایی عاملی
- صوفی آملی
- طالب آملی
- رضی آرتیمانی
- شفایی اصفهانی
- نفعی رومی
- شاپور تهرانی
- روح الامین اصفهانی
- فصیحی هروی
- مشرقی مشهدی
- قدسی مشهدی
- سلیم تهرانی
- کلیم کاشانی
- الهی اسدآبادی
- مسیح کاشانی
- اسیر شهرستانی
- فیاض لاهیجی
- عنی کشمیری
- شیدای فتحپوری
- صائب تبریزی
- سالک قزوینی
- واعظ قزوینی
- بینش کشمیری
- شوکت بخاری
- ناصرعلی سرهندی
- وحید قزوینی
- بیدل عظیم آبادی
- ثابت اله آبادی
- آفرین لاهوری
- غنیمت پنجایی
خلاصه بخش سوم از جلد پنجم تا تاریخ ادبیات در ایران
بهره چهارم: نثر فارسی، از نخستین سالهای سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- وضع عمومی نثر و ویژگی های آن
- انواع آثار منثور و موضوعات آنها
- نثر صوفیانه و عارفانه
- اثرهای مذهبی
- جستارهای اخلاقی
- موضوع های علمی
- قصه های قصص و حکایات
- تاریخ نویسی
- تواریخ عمومی عالم
- تواریخ ایران و اسلام تا عهد صفویان
- تاریخ های ویژه دوره صفویان و نادرشاه
- تواریخ سلاطین هند
- تواریخ محلی
- تواریخ دینی
- تراجم احوال صوفیان
- سرگذشت حکیمان و عالمان
- تاریخ وزیران و امیران و دولتمردان
- تذکره های فارسی
- ترسل
- نثرهای ادبی
- انواع دیگر
بهره پنجم: پارسی نویسان از آغاز سده دهم تا میانه سده دوازدهم هجری
- حکیم الدین ادریس
- میرجمال حسینی
- حسن بن روزبهان
- قاضی اختیار
- قاضی احمد غفاری
- ابن کمال پاشا
- واصفی هروی
- شاه طاهر دکنی
- امیر محمود
- میر یحیی قزوینی و فرزندانش
- مظفر بن محمد شفایی
- حکیم شاه محمد قزوینی
- فخری هروی
- خورشاه
- سامی
- مصلح الدین لاری
- حسن بیگ روملو
- ملا فتح اله کاشانی
- قاضی میراحمد قمی
- وقوعی نیشابوری
- نظام الدین هروی
- امین احمد رازی
- شرفخان بدلیسی
- ابوالفضل علامی
- عبدالحق حقی
- قاضی نوراله
- محمدقاسم فرشته
- میرتقی الدین ذکری
- طرزی
- ملک شاه حسین سیستانی
- میرتقی اوحدی
- عبدالنبی فخرالزمانی
- عبدالباقی نهاوندی
- اسکندر بیگ منشی
- منیر لاهوری
- میرزا صادق مینا
- عنایت اله کنبو
- جلالای طباطبایی
- محمدصالح کنبو
- دارالشکوه
- طغرا
- محمد مفید مستوفی
- نصر آبادی
- واله داغستانی
- ممتاز فراهی
- میرزا مهدی خان منشی